Biënnale van Venetië

Biënnale van Venetië All the world's Futures





Kun je de actualiteit buiten beschouwing laten als je naar kunst kijkt? Ik kon het in elk geval niet toen ik in Venetië de Arsenale betrad. De Biënnale, die eens in de twee jaar gehouden wordt en dit jaar voor de 56e keer, heeft locaties over de hele stad, maar speelt zich grotendeels of in de Giardini en in de oude scheepswerf, de Arsenale. Vandaag begon ik mijn bezoek aan de Biennale in deze Arsenale.


In een duistere ruimte flikkeren de neonletters van Bruce Naumann op. En of je nou links of rechts begint, er staat toch echt 'war'. En dan is de link al snel gelegd met de oorlog tegen IS, de oorlog tegen moslimextremisme. Zeker als de zaal verder bedekt is met bundels kapmessen van Adel Abdessened. Ook al noemt hij ze 'Nymphea', bij mij riep het eerder dood en verderf op dan de wonderschone waterlelies die ik van Monet ken. Naumann blijft stoïcijns zijn woordenbrei in kleurrijke letters over me uitstralen. Ook het 'eat' gevolgd door 'death' is erbij. Een werk dat in de oude kantine van het Stedelijk in Amsterdam mijn eetlust altijd temperde. Alle menselijke thema's komen langs. Eigenlijk was alles hiermee al gezegd.


Het werk ' also sprach Allah' van dezelfde Abdessened, riep meer vragen op dan dat het antwoorden gaf, ook al moet de kunstenaar deze zin ongemakkelijk op een Oosters tapijt aan het plafond schrijven terwijl hij door vrienden jenonast wordt. Is dit ironie of is het een verpakte fundamentalistische boodschap? Islam en westerse moderne kunst is geen gemakkelijk duo.


Dreiging blijft me omringen. Het is geweld en duisternis. Pas als Katharina Grosse haar kleuren als een soort corridor over me heeft uitgespreid, kan er wat meer lucht komen.


Lili Reynaud Dewar heeft een ruimte ingericht als een ode aan de lichamelijke liefde. Op monitoren zie je de kunstenares door eindeloze bibliotheken dansen in haar blootje terwijl ze bezwerende beweging maakt. Op de achtergrond worden de teksten gezongen die ook op banieren en lichtkranten te lezen zijn. 'Small bad blood opera' heet het werk. En hoewel het de aidsepidemie als thema heeft, is het toch een hoopvol werk. Het is een ode aan de liefde en de kwetsbaarheid.





En dan ben ik pas een half uur binnen! Voor iemand die workshops mindful in het museum geeft ben ik helemaal fout bezig. In een stroom van hongerige kunstliefhebbers loop ik van sfeer naar emotie en van ontreddering naar minimalisme. De stroom houdt niet op. Met mij lijken de duizenden bezoekers als besmet met de begeerte om het allemaal te willen ondergaan. En dat onder de meest erbarmelijke omstandigheden. De wind komt af en toe gierend binnen, oversteken van het ene naar het andere gebouw moet door hevige regenbuien en de rijen voor een kop koffie zijn tientallen meters lang. Waarom doe ik dit? Omdat ik bereid ben om geraakt te worden. Ik stel me open op om van het gewone iets bijzonders te maken en het bijzondere gewoon. Ik sta toe dat mijn fundamentele aannames tegen een nieuw licht gehouden worden. En dat ik daarin geraakt wordt in het contact met een ander artistiek mens.


En dat gebeurt ook. Ik zal enkele werken beschrijven uit een bezoek dat van 11 tot 6 uur heeft geduurd.





De Zweedse Petra Bauer toont in ' Morning breeze' een reeks oude foto's van vrouwenorganisatie uit het begin van de 20e eeuw. Vakbonden, beroepsorganisaties etc. De rij gaat maar door. In de stijve wijze van poseren tonen de vrouwen hun krachtig geloof in het goede. Op kleine tafels projecteert Bauer affiches van die organisaties die oproepen voor meetings en spreekbeurten met teksten als: 'Laat niets je afhouden te komen.' Hoewel de gebeurtenissen van de verdere eeuw het idealisme niet helemaal ondersteund hebben, stemt dit kunstwerk mij wel hoopvol. Deze vrouwenkracht is niet weg. De vonk gloeit nog.





Hiwa K, een Iraakse kunstenaar toont in zijn video 'The bell' op een monitor een metaalopkoper die munitie uit de oorlog omsmelt en tot metaalbroodjes maakt, die op het andere scherm gebruikt worden voor het gieten van een grote klok die ook voor de schermen staat opgesteld.


Wapentuig wordt gerecycled, het is niet te geloven. Met gevaar voor eigen leven verwijderen mensen op schroothopen het kruit uit blindgangers. Ook deze cirkel is rond. Dit metaal wordt weer omgesmolten voor 'ploegscharen', in dit geval dan een grote klok.





De Argentijn Ernesto Ballesteros heeft een video gemaakt van zijn performance waarin hij een superlicht papieren vliegtuig rondjes laat vliegen door de ruimte van de hal. In trage bewegingen cirkelt het tere vouwsel rond om traag ter aarde te storten. Tedere poezie.





Morgen de Giardini met de landenpaviljoens. Ik ben benieuwd of de actualiteit weer meegaat.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *