Mindful in het Museum

Mindful in het Museum 5 juli 2015

Museum Boijmans van Beuningen, Rotterdam

Aleksandra Domanovic heeft in de entreehal van het Boijmans in de ruimte die Sensory Spaces heet een aantal plastic sheets opgehangen. Op de plastic, transparante folie zijn inktjetprints te zien van skeletten die bevallig op kopieerapparaten en inktjeptrinters staan. De sheets zijn zo opgehangen dat de bedrukte kant maar van één zijde te bekijken valt. Je loopt als het ware door een labyrint van afbeeldingen.

De groep die vandaag de workshop volgde liep langzaam door dit labyrint heen. Steeds gefocust op het proces van lopen door letterlijk elke beweging van het lopen bewust te voelen, terwijl ze zich traag voortbewogen. Als toeschouwer bewoog je je als het ware door het tweedimensionale beeld heen.

Bij de workshops Mindful in het Museum kies ik steeds twee contrasterende kuntuitingen uit. In het eerste deel van deze bijeenkomt konden de bezoekers kiezen uit een werk uit de zaal met Vlaamse Primitieven. In het tweede deel bevinden ze zich dus temidden van het werk van Domanovic.

Door mindful te kijken kun je toestaan wat er in het moment gebeurt. De afbeeldingen kunnen allerlei emotionele reacties oproepen, of fysieke reacties die door emotie wordt aangezet. In dit geval was dat melancholie bij de een en merkte de ander dat afschuw zich in het borstgebied vastzette. Door deze gevoelens en sensaties toe te staan en er letterlijk bij stil te staan, gaat het kijken naar kunst over in het gewaarzijn van het moment. Het kunstwerk zet iets aan dat je je gewaar kunt zijn. En dat speelt zich altijd in het lichaam af.

Door de tijd te nemen merken de deelnemers aan deze workshops dat ze de stappen van kijken naar zien naar gewaarworden maken. En daardoor wordt kunt kijken een waar kunst beleven.

Op zondag 12 en 19 juli zijn de volgende bijeenkomsten.

Aanmelden via: http://www.boijmans.nl/nl/7/kalender/calendaritem/1745/mindful-in-het-museum

                                                          

 

 

 

 

Mindful in het Museum

Museum Boijmans van Beuningen, Rotterdam

Er is een groep van 20 personen verzameld in de Oude Bibliotheek in de catacomben van museum Boijmans. De groep is verschillend van leeftijd (de jongste is 9 jaar, de oudste ver in de 70). Ze komen vanuit het hele land om Mindful in het Museum mee te maken.

 

Beeldende kunst is een diffuus terrein waarin je gemakkelijk verdwaalt. De keren dat er in de populaire kranten over kunst geschreven wordt, gaat het over de financiële waarde ervan of over diefstal of vernieling. Kunst als fenomeen, kom je zelden tegen.

Bij Mindful in het Museum worden er in twee uur twee kunstwerken belicht. Er is geen afleiding, er wordt alle tijd besteed om twee kunstwerken volledig te ervaren.

Na een inleidend gesprek met mindfulnessoefeningen, gaat de groep naar de zaal van de Impressionisten.

Elke bezoeker kiest een werk in de zaal op intuïtie, onderdrukt de verleiding om op het begeleidend kaartje aan de muur te kijken en focust alleen maar op het werk. Dit kan een schilderij of een beeld zijn.

Dan ontstaat er de verbinding tussen toeschouwer en kunstwerk.

Onder begeleiding wordt het werk bekeken door te staren, te fixeren, door op details te richten of weer uit te zoomen. Langzaamaan wordt het fenomeen kijken betrokken bij de ervaring. Het kunstwerk spreekt nu als voorstelling, maar ook als stolling van verf of brons. Een van de bezoekers ervoer bijna fysiek de penseelbeweging van de maker, zag het werk als het ware onder haar ogen ontstaan.

De belangrijkste verbinding ontstaat echter op het moment als de lichaamservaring van de toeschouwer onderdeel wordt van de beleving. Wat gebeurt er in het lichaam? Kun je zien en tevens volledig bewust blijven van het lichaam. En kun je ervaren dat het kunstwerk aan de muur zich feitelijk in je lichaam bevindt? Dan loopt het kijken over in zien, in gewaarworden.

Het tweede kunstwerk in deze sessie was een klein beeldje van Ron Nagle op de tentoonstelling Chewing Gum Monuments. Omdat deze beelden een hoge graad van abstractie bezitten, wordt het oog gedwongen om het kunstwerk alleen als fenomeen te ervaren. Er is geen mimesis en de verbinding ontstaat spontaan in het lijf. De jongste deelneemster van 9 jaar ervoer in deze ervaring het verlies van haar oma. Het kunstwerk werd als het ware een grafmonument. Door deze verbindingen toe te staan, zonder inmenging van de mind, wordt het kunstwerk en de lichaamssensatie en de emoties van het moment een eenheid.

Ooit zei een deelnemer na de sessie: ’Ik heb er twee vrienden bij’.

Mindful in het Museum is een verfrissende beleving. Een bijzondere manier van kunst ervaren.

Er is nog een sessie op 5, 12 en 19 juli van 11.15u. tot 13.15u.

Aanmelden via: http://www.boijmans.nl/nl/7/kalender/calendaritem/1745/mindful-in-het-museum

 

 

Ooit stond ik in Parijs uren in de rij voor het Centre Pompidou om de meesterwerken van Matisse te gaan zien.

Die wachttijd bleef me gelukkig bespaard in Amsterdam waar in het Stedelijk 'De oase van Matisse' te zien is.

In een mooi chronologisch overzicht wordt de ontwikkeling van de schilder getoond die in de laatste jaren naar de schaar greep en meesterlijke collages gaat maken waarvan het Stedelijk het absolute topwerk destijds heeft aangekocht. Daar leidt de tentoonstelling uiteindelijk ook naar toe.' La sirene et le perroquet' hangt in de erezaal en spat als een feestelijke wolk confetti van de muur. Maar er is meer, veel meer. Het Stedelijk lardeert de ontwikkelingslijn van Matisse met de werken van tijdgenoten. En dat is bijzonder interessant. Je ziet hoe kunstenaars als van Gogh, Picasso en zelfs Rothko langs het werk van Matisse scheren, het aanraken en weer loslaten. Heel interessant om te zien.

Opmerkelijk detail is het werk van Olga Rozanova die al in 1915 collages maakt die dezelfde dynamiek uitstralen als de werken van Matisse later. Als we Alma Af Klint in de kunstgeschiedenis weggemoffeld hebben als eerst abstracte kunstenaar omdat ze een vrouw was, kunnen we zeggen dat Matisse in zijn werk schatplichtig was aan de Olga Rozanova. Ere wie ere toekomt.

Ga dat zien.De tentoonstelling loopt tot 16 augustus.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *